Eos: Memo, nr. 2, april 2012

De headlines van lichaamsbeweging en sport

De geschiedenis van de zoektocht naar het antieke Olympia leest als een avonturenroman. Na de weinig scrupuleuze Franse archeologen die in het begin van de negentiende eeuw alle vondsten naar Parijs sleepten, volgden eerst grondige Duitse archeologen, daarna SS’ers in dienst van Hitler. Gelukkig is de wetenschap nu weer aan de winnende hand.

Deze zomer palmen de 30^ste Olympische Spelen Londen in. Meer dan twee weken lang zijn alle ogen dan weer gericht op de prestaties van het kruim van de sportwereld. Maar wat hebben de moderne Spelen nog te maken met hun antieke voorbeeld, de Griekse Olympiade?

Na veel gelobby en als eerbetoon aan het plichtsbesef tijdens de Eerste Wereldoorlog mag België in 1920 de Zevende Olympische Spelen organiseren. De eer gaat naar Antwerpen, dat – met wisselend succes – zijn beste beentje voorzet.

Iedereen kent het nostalgische beeld van de krom over zijn stuur gebogen renner, zwoegend tegen tegenstanders, weersomstandigheden en de technische beperkingen van zijn fiets. Om het de renners niet te makkelijk te maken, werden lange tijd zelfs technische verbeteringen aan de fiets geweerd uit wedstrijden.

Geen Belgisch of Nederlands dorp, of het heeft zijn eigen voetbalploeg. Voetbal is zo ingeburgerd, dat het ondertussen tot ons cultureel erfgoed hoort. Maar het waren Engelse (seminarie)studenten en industriëlen die het spel in het midden van de 19^de eeuw hier introduceerden.

Hendrik Conscience zette de legendarische Frankische aanvoerder Clovis in zijn roman Hlodwig en Clothildis neer als een indrukwekkende held. Hij baseerde zich op de geschriften van de 6de-eeuwse bisschop Gregorius van Tours. Historici plaatsen hier kritische voetnoten bij.

In crisistijden is een goede voedselstrategie letterlijk van levensbelang. In België en Nederland hielpen volkstuinen tijdens de wereldoorlogen de noden te lenigen. Maar dat volstond niet om bevolking en bevrijders te voeden. De succesvolle voedselstrategie van het ver weg gelegen Amerika speelde een belangrijke rol bij de bevrijding van Europa.

Terwijl de eurocrisis over het oude continent raast, groeien in China de bomen al een hele tijd tot in de hemel. De bevolking is gefixeerd op één doel: het Westen op alle fronten inhalen en ter plekke laten. En dat heeft veel te maken met de manier waarop Chinezen met geschiedenis omgaan, vertelt professor Qingjia Edward Wang.

Tot 1908 was Congo min of meer het privébezit van koning Leopold II en zijn Hongaarse echtgenote Maria Hendrika. De koningin stierf zes jaar voor de overdracht aan de Belgische staat, zodat haar Hongaarse verwanten lang hoop stelden op een Hongaars Congo.

Op 5 maart 1512 kwam Gerard de Cremer, beter bekend als Mercator, ter wereld in Rupelmonde. De zoon van een arme schoenlapper schopte het in een woelige tijd van godsdienstoorlogen en ontdekkingsreizen, tot vader van de moderne geografie en held van het vaderland.

De laatste drie decennia schieten microbrouwerijen in België als paddenstoelen uit de grond. Ze grijpen vaak terug naar historische biertypes en vormen na jaren van pilsheerschappij een verfrissende aanvulling op het bierlandschap.

Tot op vandaag staat de ramp met de Titanic, nu 100 jaar geleden, in ons geheugen gegrift. De technologische race naar steeds grotere en snellere passagiersschepen voor de trans-Atlantische vaart was een eeuw eerder al gestart, in volle industriële revolutie.